Το εγχείρημα επιχορηγήθηκε από το ΥΠΠΟ

Ελένη Σικελιανός, ποιήματα

Μετάφραση: Θοδωρής Χιώτης

Θραύσμα, μη αριθμημένο

ο τρόπος με τον οποίο τα αρχιτεκτονημένα άσπρα

φτερά ξεδιπλώνουν στο μυαλό

εδώ πρόκειται να προσπαθήσω να συμπυκνώσω

τον ποταμό, και τη μουσική του, ένα πιτσίλισμα

σαν μια κονσέρβα γάλα

στον ήχο του ποταμιού: η υπεραγωγιμότητα στα σύμφωνα

τα ηλεκτρόνια γλιστρούν από την υπέροχη επιφάνειά του

απόψε, ας λειάνουμε όλες τις γωνίες

του σπιτιού και ας φωτίσουμε τις άκρες

Από το Body Clock (Coffee House Press: 2008)

Το βιβλίο είναι το σπίτι όπου τα σώματα είναι θαμμένα

το βιβλίο είναι οι κατακόμβες όπου τα πτώματα απαριθμούνται

το βιβλίο είναι η χαρά είναι το μέρος όπου τα πτώματα ξεδιπλώνονται ευτυχή, ευωδιαστά, &

γυαλιστερά

το βιβλίο είναι το κρέας το οποίο γλιστρά μέσα στην αρκούδα και η αρκούδα μέσα στη γούνα

που την καλύπτει

το βιβλίο είναι η χαρά που χάθηκε στον ορίζοντα

καθώς οι ώρες πλημμύρισαν

τα δέντρα φιλήθηκαν κατά μήκος των αποστάσεων, & ο ήλιος

αντικατόπτριζε

στις σελίδες του τη λίμνη

έτσι κυριευμένη όπως κάθε ζώο ξεφυλλίζω

τις μεγάλες σελίδες εύφλεκτες με ζωή

Από το Make Yourself Happy (Coffee House Press: 2017)

Δοκίμιο: Οι Ζωντανοί Εγκαταλείπουν τους Νεκρούς

«γιατί η σκέψη δεν μπορεί να ταξιδέψει στον χρόνο χωρίς να συναντήσει τον θάνατο στο δρόμο της»

για τον Poppy

Το μυαλό χαϊδεύει το σώμα, επιμένοντας

χαϊδεύει έναν ώμο, έναν τένοντα

Το μυαλό απρόθυμο να εγκαταλείψει το σώμα, ασπαζόμενο

τα πλαίσιά του, τα δέρματά του

Η λέμφος ρέει, το μυαλό ακολουθεί

τις περιδινήσεις & τις ροές

Το μυαλό αναστατώνει του κορμιού τους μύες & τα κόκκαλα

Τώρα το σώμα αναστατώνει το μυαλό.

Εκεί κείται το σώμα, το μυαλό αιωρείται από πάνω

ένας άνεμος που σιγά-σιγά γαληνεύει

Προς τα που θα πάει;

(Το σώμα έχει σταματήσει. Έχει κατεβάσει

τα στόρια· συκώτι, νεφρά, κλειστά.)

Πόσο τυχεροί,

δεν χρειάζεται να απαντήσουμε το τηλέφωνο όταν είμαστε νεκροί.

*

Ένα ζωντανό μέρος, το μέρος του εαυτού μου που ήταν ο ζωντανός μου θείος, ο Πόππυ, σαν ένα

όργανο, έχει πεθάνει.

*

ποια κομμάτια του σώματος η ψυχή δεν εννοεί

*

Αντικαθιστώντας τα οικογενειακά όργανα που κοιμούνται στο σώμα σαν στοργικά φαντάσματα που σαλιαρίζουν, ένα νέο φασματικό όργανο έρχεται να ζήσει στο σώμα μου.

Το Ζωντανό-Πόππυ-Νεφρό μου γίνεται κρύσταλλο & φωτεινό, κεντημένο με χάντρες, με ένα εσωτερικό φως. Απαστράπτον· το νέο μου νεκρό νεφρό-φάντασμα το αντικαθιστά τώρα που το σώμα του είναι νεκρό (η λέμφος συνεχίζει να ρέει).

– Δεν το αντικαθιστά, απλά αλλάζει τον εαυτό του

– Ο.Κ.

Πάρε το σχήμα των νεκρών και των ζωντανών που κουβαλούμε μέσα μας.

-Ο.Κ.

Κουβαλώντας το δικό μας ζωντανό φάντασμα μέσα

το νεκρό φάντασμά μας έρχεται αργότερα & ζει

με έναν διαφορετικό τρόπο

Το μικρό σώμα του ζώου

η μικρή κουκούλα ζώου λάμπει

γύρω από την κόρη μου —

το όμορφο ζωντανό φάντασμα ζώου της

συνεχίζει να ζει

Τα δάχτυλά της σαν μικρά φωτεινά

χρυσά φασματικά τσόπστικ

δαγκώνουν τον αέρα κροταλίζουν

Ο λαιμός κρατά όλο αυτό το κεφάλι

η συνείδηση σαν ένα μεταξένιο

φουλάρι χωμένο μέσα σε ένα μήλο

τράβα το φουλάρι από το καπέλο (το κεφάλι) &

άφησέ το ελεύθερο στον αέρα να ανεμίζει δες το να αιωρείται δες το να πετάει

σαν ένα μεταξένιο κύμα που απλώνεται

στον ουρανό κυκλώνει τη γη

με τον ίδιο

τρόπο που ο ήλιος είναι στρόγγυλος & φωτεινός ή η γη

είναι στρόγγυλη στρόγγυλη τρεμάμενη & φωτεινή

Επιδερμίδα της φωτιάς που διασχίζουμε κολυμπώντας

Σε διώχνω

μαλλιαρή επιδερμίδα φωτιάς ένα χνούδι, ένα τρίχωμα – φωτιά

ένα τρίχωμα που γδέρνει τη δεξιά γωνία του γράμματος Α

την κατεβαίνουμε γλιστρώντας πάνω της, σκαρφαλώνουμε

την επιδερμίδα του εαυτού – φωτιά – ένας θόρυβος

επιδερμίδα του κόσμου – χνούδι –

νομίζω, αλλά ίσως αυτό να είναι ανάποδο:

κάπου καιγόμαστε

τέλος πάντων

ένα

χνούδι φωτιάς

που είναι σαν μια πυγολαμπίδα που λιώνει το φως της μέσα στη νύχτα &

σκάει το δέρμα της

ή τις λυτρωτικές ιδιότητες μιας πέτρας που αποβάλλει άτομα

Άλλα γράμματα εμφανίστηκαν σε μένα, χωρίς δέρμα

& γδαρμένα

το πιο πρώιμο λεπτό του εαυτού είπε εκείνη

έσο ένα φλεγόμενο ικρίωμα κρεμάμενα σχοινιά

Αυτό αναδιπλώθηκε

μέσα στη σκουληκότρυπα, η οποία ήταν πολύχρωμη (σκέφτηκα,

τα χρώματα “Crayola” η απειροπλήμνη είναι γεμάτη μουτζούρες

σκέφτηκα η ψυχή είναι μια δίνη, το στάσιμο κέντρο ενός ανεμοστρόβιλου & γύρω του,

περιστρεφόμενο

λιωμένο χρώμα & μαύρο

αυτή είναι λοιπόν η μορφή της ψυχής το αλφάβητο η μορφή της ψυχής

ποια είναι η οποία είναι ένας

ανεμοστρόβιλος το

κέντρο του

δεν μπορούσα να βρω το ω.

{Κλείσιμο} {Το Θηριώδες}

Θηριώδεις οι

μικροί μηχανικοί ήλιοι

ανοίγουν τα πνευμόνιά τους

&κλωτσούν

Κιναισθητικά Σκίτσα των Νεκρών

Κάποιος φωτογραφίζει τα χέρια του τρέμοντας στον μαύρο αέρα, ακτινοβολώντας ηλεκτρισμό & φως

Διατάξεις από ξύλο μπάλσα έχουν καρφωθεί στα πόδια για να δείξουν ποιοι μύες κινούνται καθώς

κάνει πετάλι

Αυτοί είναι μύες φαντάσματα σκιαγραφημένοι σε ασβεστωμένες αστραπές.

Αυτά είναι χέρια φαντάσματα που πετάνε σπίθες.

Αυτά είναι ποδήλατα φαντάσματα.

Γιατί ο πατέρας μου κινείται μέσα στο σκοτάδι.

(Οι νεκροί αιχμαλωτίζονται στις μελέτες μας σχετικά με την κίνηση.)

Από το The Loving Details of the Living & the Dead (Coffee House Press: 2013)

*

Σε αυτό το σπίτι, προσπαθούμε να αρθρώσουμε τις λέξεις του

Οι καταστροφές που αγγίζουν τον καθέναν από εμάς

χτυπούν ελαφρά τους κρόταφους μας με δροσερά δάχτυλα καταστροφής

η κόρη λέει ότι θα κάνει παζάρι για να πουλήσει ό,τι δεν χρειάζεται πια

«έτσι ώστε όταν ο πλανήτης γη είναι νεκρός θα μπορούμε να επισκευάσουμε πράγματα να μεγαλώσουμε πάλι πράγματα όπως λίπασμα θα τους δείξουμε πώς να φτιάξουν λίπασμα»

που πηγαίνει το τραίνο μας; ρωτάει o οδηγός του φορτηγού στο Cipleyville, μια πόλη φημισμένη

για τα κρεμμύδια όνειρά του όπου τα ραπανάκια ζωντανεύουν τα βράδια σαν χορευτές

φολκλόρ μπαλέτου

Θα πάρω το τραίνο απευθείας που περνά μέσα από το σκονισμένο ολόφωτο τούνελ κατοικημένο

από σκονισμένους

εργάτες που κρατούν σφιχτά τις τσουγκράνες και τα φτυάρια μας· πάμε όλοι προς την ίδια

κατεύθυνση;

Ναι, προς τα εκεί πάμε.

Προς εκείνη την κατεύθυνση και ανάμεσα στα χρόνια, ταξιδεύοντας, καταρρέοντας.

Στο Antananarivo σε μια παλαιότερη εποχή μαθαίνουμε ότι υπάρχει μικρή διαφορά ανάμεσα σε

ένα πλοιο με εξερευνητές και σε ένα πλοίο με σκλάβους

Αυτά τα όπλα είναι στοιχειωμένα από την ιστορία και δεν θα έχουν καλή κατάληξη

Κινούμενοι κατά μήκος μεγάλων ποταμών σαν κλέφτες-φαντάσματα, και τoυς λεμούριους με τα

μάτια που λάμπουν στα δέντρα που έχουν δεθεί σε κόμπους

Τι, λέω, έχουν αυτά τα είδη να μου πουν;

όλες οι μετακινήσεις των ζώων και των φυτών φτιάχνουν το ηχηρό μουσικό θέμα της γης

«κάθε σώμα μετατρέπεται επίσης στον τόνο του κειμένου», είπε η Ανν, και εγώ την άκουσα

καθώς εκείνη

είναι σαν

Μια αντιλόπη και λεοπάρδαλη ταυτόχρονα, παραδομένη στις φλόγες της ίδιας

Καιόμενης-Νευρικής-Σύναψης, όλα

τα Δίκτυα ενωμένα

Στην

Αιωνιότητα

Κλείνω τα μάτια μου, τα χείλη μου, περιμένω την οφιοειδή επικοινωνία

Ένα γέρικο φίδι με ωχρά μάτια κινείται προς το μέρος μου, σκαρφαλώνει στο πίσω μέρος του

κεφαλιού μου, κατεβαίνει

στο μέτωπό μου, πάνω από τα μάτια μου για να μου δείξει ότι

το σκοτάδι είναι επίσης ενεργό

στο παρόν και το παρελθόν του

Από το What I Knew (Nightboat: 2019)

Επωδός

Υπάρχει ένα ποτάμι εδώ; Τέμνεται με την πόλη;

Υπάρχει θάλασσα; Οι δρόμοι στριφογυρίζουν προς

τη γέφυρα Dalles και τους ενοικιαζόμενους

αποθηκευτικούς χώρους. Κατευθυνόμαστε προς το βορρά;

Είμαστε κοντά στην πρωτεύουσα; Οι

προμαχώνες φωτισμένοι με νέον φωτισμούς &

την νοτισμένη δυσοσμία των υποστυλωμάτων των υπογέφυρων.

Μια πινακίδα λέει «Μορφή χωρώ» και

τίποτε άλλο. Και ξαφνικά

από τα σκιώδη περίχωρα ορμάμε μέσα στον κύκλο

των φώτων, μακριά από το κατάστημα του ΙΚΕΑ & όλα

όσα αποσυντίθενται μόνα τους τη νύχτα. Παλίρροια & πληθώρα

βάθος ανθεκτικότητα χρώμα αέρας

ακουμπώντας

το στόμα του σε όλους

εμάς

Όταν λες Εμάς εννοείς της Γης

τους ήχους & την απόχρωση, την αιχμή & την καμπύλη,

κάθε υγρό σχήμα την άγριά μας

φύση –

Μια μπάντα κάνει έντονο

θόρυβο στη γωνία, ένα πλήθος βράζει, κάποιος

έχει καθαρίσει τη χρυσόσκονη

από τη σκηνή. Εσύ

είσαι ζωντανός και σε

ένα μικρό τρέμουλο ανάμεσα στo αίτιο & τη φροντίδα, ωρολογιόστροφα, αριστερόστροφα, η

Ευτυχία

ανακοινώνει τον εαυτό της

Από το Make Yourself Happy (Coffee House Press: 2017)

Η Ελένη Σικελιανός, δισεγγονή του Άγγελου Σικελιανού, γεννήθηκε το 1965 στη Σάντα Μπάρμπαρα της Καλιφόρνια. Διδάσκει στο Πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Brown. Έχει γράψει δύο υβριδικά απομνημονεύματα (The Book of Jon και You Animal Machine) και εννέα ποιητικές συλλογές, με πιο πρόσφατη το What I Knew (Nightboat Books: 2019). Έχει μεταφράσει στα αγγλικά τον Jacques Roubaud και τη Sabine Macher. Η Σικελιανός έχει βραβευτεί για το έργο της με δύο National Endowment for the Arts Awards, το New York Foundation for the Arts Award, το Fulbright Senior Scholar fellowship και το Seeger Fellowship. Το έργο της Σικελιανός έχει μεταφραστεί σε 12 γλώσσες.

Σχολιάστε